पाल्पा । काँधमा एउटा सानो झोला, खुट्टामा साधारण चप्पल र अनुहारमा सधैँ झुल्किरहने आत्मीय मुस्कान। उमेरले आठ दशक पार गरिसक्दा पनि पाल्पाका भिराला पाखाहरूमा उहाँको पाइला अझै रोकिएको छैन। उहाँ अर्थात् काजुमासा काकिमी, जसलाई पाल्पालीहरूले दशकौँदेखि नामले होइन, नाताले चिन्छन्— ‘ओके बाजे’।
जापानको टोकियो जस्तो अत्याधुनिक सहरमा जन्मिएका काकिमी ३१ वर्षअघि पर्यटक बनेर नेपाल आउँदा सायदै कसैले सोचेका थिए होला, यो मान्छे एक दिन यहीँको धुलोमैलो र गरिबीसँग आफ्नो भाग्य जोड्न आइपुग्नेछ। तर पाल्पाको विकट ग्रामीण परिवेश र त्यहाँका मानिसहरूको सरल व्यवहारले उहाँलाई यसरी बाँधिदियो कि उहाँले जापानको सुख–सुविधा मात्र होइन, आफ्नै परिवार र आफन्त समेत बिर्सिनुभयो।
‘ओके’ बाट सुरु भएको ममताको साइनो सुरुका दिनमा नेपाली भाषा नबुझ्दा बालबालिकाले सोधेका हरेक कुरामा मुन्टो हल्लाउँदै ‘ओके’ भन्ने उहाँको त्यही एउटा शब्द आज पाल्पाको पहिचान बनेको छ। “सुरुमा भाषा नबुझेर ‘ओके’ भनेको थिएँ, अहिले त यहाँका मान्छेको मन बुझ्ने भएको छु,” उहाँ हाँस्दै भन्नुहुन्छ। आज उहाँ जापानी भाषा भन्दा स्पष्टसँग नेपाली र स्थानीय मगर भाषा बोल्नुहुन्छ। उहाँका लागि जापान अब केवल एउटा सम्झना मात्र हो, तर पाल्पाको माटो उहाँको वर्तमान र भविष्य हो।
पेन्सन र सम्पत्ति: सबै नेपाली बालबालिकाकै नाममा
ओके बाजेले आफ्नो जीवनभरको कमाइ र जापानबाट पाउने पेन्सनको एक–एक पैसा नेपालका विद्यालय, स्वास्थ्य चौकी र खानेपानीका लागि खर्च गरिसक्नुभएको छ। उहाँले बनाइदिएका २०० भन्दा बढी विद्यालयका भवनहरूमा आज हजारौँ बालबालिकाले आफ्नो भविष्य कोरिरहेका छन्। उहाँ आफू सामान्य कोठामा बस्नुहुन्छ, साधारण दाल–भात खानुहुन्छ, तर कसैले “म गरिब भएँ, पढ्न पाइनँ” भन्दै आँखा रसाएर आएमा उहाँको मन पग्लिहाल्छ।
“उहाँ विदेशी भएर पनि हाम्रा लागि भगवान् बन्नुभयो,” एक स्थानीय वृद्ध भन्छन्, “आफ्नै सन्तानले नहेर्ने यो जमानामा जापानी बाजेले हाम्रो आँखाको ज्योति फर्काइदिनुभयो, गाउँमा पानी ल्याइदिनुभयो।”
“यहीँको माटोमा बिलिन हुन पाऊँ”
केही समयअघि रामपुरमा गरिएको भव्य नागरिक अभिनन्दनमा ओके बाजे निकै भावुक देखिनुहुन्थ्यो। हजारौँको उपस्थितिमा उहाँले भन्नुभयो, “म जापानी शरीर लिएर आए पनि मेरो आत्मा नेपाली भइसकेको छ। मलाई मेरो देश (जापान) जान मन छैन, म यही पाल्पाकै माटोमा अन्तिम सास फेर्न चाहन्छु।”
नेपाल सरकारले उहाँको योगदानको कदर गर्दै मानार्थ आवासीय भिसा दिएको छ। तर उहाँका लागि त्यो कागजको टुक्राभन्दा ठूलो सम्मान स्थानीयले दिने ‘बाजे’ भन्ने पुकार हो। जापानी काजुमासा आज पाल्पाको एउटा जीवित इतिहास बन्नुभएको छ, जसले सिकाउनुभयो— “सेवा गर्नलाई एउटै रगत हुनु पर्दैन, केवल एउटा सफा मन भए पुग्छ।”